1. Lời mở đầu: Tại sao chúng ta thay đổi nhưng rồi đâu lại vào đấy?
Đã bao giờ bạn tự đặt mục tiêu thay đổi một thói quen, tham gia hàng chục khóa đào tạo, đọc hàng trăm cuốn sách nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, mọi thứ lại quay về quỹ đạo cũ?
Đó là bởi vì chúng ta thường chỉ tập trung vào việc thay đổi cái mình Làm (Doing) thay vì thay đổi cái mình Là (Being). Chúng ta cố gắng tỉa tót những chiếc lá khô trên cành mà quên mất rằng nguồn cơn của sự héo úa nằm ở bộ rễ.
Bài viết này sẽ giải đáp về Khai vấn Bản thể (Ontological Coaching) – một phương thức coaching đi sâu vào tầng cốt lõi nhất của con người, giúp bạn không chỉ đạt được mục tiêu mà còn thực hiện một cuộc cách mạng trong chính bản thể của mình.
2. Khai vấn Bản thể là gì? Định nghĩa về sự “Đang là”
“Ontology” (Bản thể học) là một nhánh của triết học nghiên cứu về bản chất của sự tồn tại. Trong lĩnh vực coaching, Khai vấn Bản thể được hiểu là việc khai phá cách một cá nhân “đang hiện diện” trong thế giới này thông qua ngôn ngữ, cảm xúc và thân thể của họ.
Thay vì tập trung vào câu hỏi “Tôi phải làm gì để thành công?”, Khai vấn Bản thể mời gọi bạn trả lời câu hỏi: “Tôi đang là ai mà tôi lại gặp phải vấn đề này?”. Khi bản thể (cách bạn tồn tại) dịch chuyển, những hành động và kết quả mới sẽ tự động xuất hiện mà không cần sự gồng mình cưỡng ép.
3. 3 Miền ngôn ngữ – Cảm xúc – Thân thể: Tam giác vàng của sự chuyển hóa
Khai vấn Bản thể tiếp cận con người như một thực thể thống nhất giữa ba miền (Domains). Sự thay đổi ở một miền sẽ kéo theo sự dịch chuyển ở hai miền còn lại.
3.1. Ngôn ngữ (Language)
Cách chúng ta nói năng không chỉ để miêu tả thế giới, mà là để kiến tạo thế giới. Một coach bản thể sẽ giúp bạn nhận diện những “lời khẳng định”, “lời đánh giá” hay “những câu chuyện” mà bạn đang tự kể với chính mình. Khi ngôn ngữ thay đổi, thực tại của bạn thay đổi.
3.2. Cảm xúc (Emotions)
Cảm xúc là tiền đề cho hành động. Nếu bạn đang ở trong trạng thái cảm xúc của sự “oán trách”, bạn sẽ không thể nhìn thấy những cơ hội mới. Khai vấn giúp bạn hòa giải với các dòng cảm xúc, biến chúng thành nguồn năng lượng hỗ trợ cho sự trưởng thành.
3.3. Thân thể (Body)
Thân thể lưu trữ toàn bộ lịch sử và những niềm tin giới hạn của bạn. Cách bạn đứng, cách bạn thở, độ căng thẳng của cơ bắp đều phản ánh bản thể của bạn. Khai vấn Bản thể sử dụng các bài tập thân thể để giải phóng những “nút thắt” mà ngôn ngữ đôi khi không chạm tới được.
4. Dịch chuyển Người Quan Sát: Thay đổi cách nhìn để thay đổi thế giới
Trong Ontological Coaching, khái niệm quan trọng nhất là “Người Quan Sát” (The Observer). Mỗi chúng ta nhìn thế giới qua một lăng kính riêng biệt được nhào nặn bởi quá khứ, văn hóa và niềm tin.
Khi bạn gặp bế tắc, đó là dấu hiệu cho thấy “Người Quan Sát” hiện tại của bạn đã hết khả năng nhìn thấy giải pháp. Vai trò của một Life Coach bản thể là giúp bạn dịch chuyển lăng kính đó. Khi “Người Quan Sát” thay đổi, những hành động vốn “vô hình” trước đây sẽ trở nên “hữu hình”, và những lựa chọn mới sẽ xuất hiện một cách tự nhiên.
5. Sự khác biệt giữa Khai vấn Bản thể và Khai vấn truyền thống
| Đặc điểm | Khai vấn Truyền thống | Khai vấn Bản thể (Ontological) |
| Trọng tâm | Hành động và Kết quả (Goals) | Bản thể và Người Quan Sát (Being) |
| Cách tiếp cận | Thay đổi cái bạn làm | Thay đổi cách bạn hiện diện |
| Thời gian | Thường ngắn hạn, giải quyết sự vụ | Dài hạn, chuyển hóa toàn diện |
| Chiều sâu | Giải quyết bề mặt của vấn đề | Chạm vào niềm tin và giá trị cốt lõi |
Khai vấn Bản thể đặc biệt hiệu quả trong Leadership Coaching, nơi người lãnh đạo cần một sự thấu suốt vượt lên trên các kỹ năng quản trị thông thường để dẫn dắt đội ngũ bằng sự hiện diện tỉnh thức.
Mô hình 3 miền trong Khai vấn bản thể – Ontological Coaching
6. Lời kết: Hành trình trở về với chính mình
Khai vấn Bản thể không phải là biến bạn thành một người khác hoàn hảo hơn. Đó là hành trình giúp bạn lột bỏ những lớp mặt nạ, những mô thức cũ kỹ để trở về với con người chân thật, sống động và đầy tiềm năng vốn có.
Tại Pure Coaching, chúng tôi tin rằng sự thay đổi vĩ đại nhất không đến từ những nỗ lực hướng ngoại, mà đến từ một khoảnh khắc tĩnh lặng khi bạn thực sự nhìn thấy chính mình trong chiếc gương của sự hiện diện.
CÔNG CỤ PHẢN CHIẾU DÀNH CHO BẠN: Nếu gạt bỏ hết tất cả những mục tiêu, kế hoạch và những gì bạn đang cố gắng đạt được… thì bạn thực sự đang là ai ngay lúc này?
BẠN CÓ SẴN SÀNG CHẠM VÀO CỐT LÕI?
Hành trình Khai vấn Bản thể đòi hỏi sự can đảm để đối diện với vùng tối và sự kiên trì để nuôi dưỡng vùng sáng. Pure Coaching luôn ở đây, hiện diện trọn vẹn để cùng bạn thực hiện bước chuyển bản thể ấy.
👉 Mời bạn khám phá sâu hơn: Khóa đào tạo Coach Nền tảng và Chuyên Sâu của PCC
Nơi cộng đồng không chỉ là nơi học tập, mà còn là chiếc gương phản chiếu giúp bạn thấy rõ Điểm Mù trong hành trình hỗ trợ khách hàng chữa lành và phát triển bản thân.
Đăng ký tại: Các khóa học Pure Coaching
Gặp team Pure Coaching tại: Đặt lịch hẹn với đội ngũ Tham khảo thêm sách: Bước Chuyển Bản Thể
